Wednesday, March 15, 2006

Блог

Сvvлд блогоо бичихээ тvр зогсоох санаатай зvйл бичсэн боловч хvмvvсийн зєвлєснєєр цааш vргэлжлvvлэхээр шийдсэн. Долоо хоногийн эхээр одоогоор блог хєтєлж буй хvмvvсийн яагаад блог хєтлєх болсон учир шалтгаан болоод тэдгээрийн бичилтийн хэв загварыг ажиглах судалгаа явуулсан юм. Блогийн хайлтын буланд дурын монгол vг шивж оруулаад гарсан vр дvнгээс нь хайлтаа улам нарийсган vзлээ. Нийтдээ 60 гаруй монгол хэл дээрх хувь хvний блог байсан ба vvний талаас илvvг нь японд суралцагч эсвэл ажилладаг хvмvvс хєтєлдєг ба Герман, Турк, Сингапур, Норвеги, Монгол болон миний оршин суугаа улсад суугаа оюутнуудын хэд хэдэн блогтой таарсан. Эдгээр блогуудыг ихэвчлэн оюутан, сурагчид, мэр сэр ажиллаж буй хvмvvс хєтєлсєн байв. Блогуудыг уншаад сууж байх vед нийтлэг ажиглагдсан зvйл нь єєрийгєє тодорхой хэмжээгээр хєгжvvлье гэсэн зорилгоор эхлvvлсэн байв. Хаана оршин амьдарч, юу хийж, сурч байгаагаас vл хамааран єєрийн vзэл санаагаа бусдад ойлгуулж аль нэгэн цахим хуудасны хэлэлцvvлэг булангаас илvv єєрийгєє бусдад таниулах боломжийг блог хуудас олгож байна уу гэлтэй байсан. Єдрийн тэмдэглэлээс илvvгээр єєрсдийн уншсан мэдсэнээ нийтлэл маягт оруулж, єєрийн оюун дvгнэлт єгсєн бичлэгvvд миний анхаарлыг их татсан юм. Мєн vзэл санаагаа зєв, хvнд нэгийг бодогдуулахаар, гадны хэл дээр, сайн бичигдсэн нийгмийн эсвэл байгалийн шинжлэх ухааны нийтлэлийг орчуулж бичих нь vг сонголт, найруулга зvйгээ сайжруулахаас гадна нийтлэгчийн vзэл санааг илvv гvнзгий ойлгож улмаар єєрийн тодорхой шинжлэх ухааны талаарх мэдлэгээ дээшлvvлэх боломжтой юм байна хэмээн vзлээ. Мэдээд, чадаад байдаг зvйлс минь хомсхон ч бусдын хийж, бvтээж байгаа сэтгэлийг, хєдєлмєрч занг нь харахад надад их уриа болсон. Ялангуяа нэгэн Япон хvний ”...жаахан сурсан Монгол хэлээ мартахгvйн тулд” гээд єдєр тутам хийсэн зvйлсээ монголоор бичиж буй тvvний тууштай сэтгэлийг хараад блогоо яасан ч зогсоож болохгvй юм байнаа гэж єєртєє хатуу хэлж байлаа. Та бvхэн энэ холбоосоор орж Мєнгєн морь блогтой танилцана уу.

Thursday, March 02, 2006

Харилцаа

Жилийн ємнє нэгэн найзтайгаа эрэгтэй эмэгтэйчvvдийн харилцааны талаар ярилцаж байсан юм л даа. 1989 онд гарсан нэгэн киноны баатруудын харилцан ярианаас vvдээд бид хоёрын ярианы сэдэв эхэлсэн юм. “Харри, Саллитай уулзах vед” гэх киноны гол баатар Харри
“No man can be friends with a woman he finds attractive. He always wants to have sex with her. Sex is always out there. Friendship is ultimately doomed and that is the end of the story”
(утгыг нь алдагдуулахгvйн тулд орчуулсангvй) Саллид ингэж хэлдэг. Саллигийн хувьд бол Харриг найзаа гэж vзэж байхад Харригийн хувьд найз нєхєрлєлєєс илvv зvйл тэдний хооронд vvссэн гэж боддог. Киноны тєгсгєлд, гол баатруудын хооронд найз нєхєрлєлєєс илvv гvнзгий харилцаа vvссэний улмаас тэдний харилцаа нэг хэсэгтээ Харригийн хэлсэнчлэн нєхєрлєл гэсэн зvйл оршиж чадахгvй болдог ч эцэстээ тэд гэрлээд тєгсдєг. Ихэнх хvмvvс Харритай санал нэг байдаг байх. Зарим тохиолдолд ч мєн би vvнтэй санал нэг байдаг л даа.

Харригийн хэлсэн зvйлээс бодвол эрэгтэй хvнд нэг их таалагдаагvй бол жирийн нэгэн нєхєрлєлийг эсрэг хvйстэй хvнтэйгээ vvсгэж болох мэт юм шиг дvгнэгдэж байгаа байх. Одоо бол эрэгтэй ч хvнтэй, эмэгтэй ч хvнтэй найзлах нь тийм их том асуудал биш л дээ. Бид бvгд л нийгэм дээр эрх тэгшхэн ажиллаж, амьдарч байгаа болохоор эсрэг хvйстнээ танин мэдэх боломж бололцоо бидний эцэг эхийн vед байсныг бодвол харьцангуй их байгаа. Таньж мэдэх боломж ихтэй ч охид, хєвгvvд маань энэ харилцаан дээр байнга л алдаж байдаг. Хэрвээ анхнаасаа зєв харилцааг vvсгээд бие биеэ таньж мэдээд, цаашлаад vерхэл болоод тэгээд хамтын амьдрал буюу гэр бvлийн амьдрал эхлэх байх гэж бодож байна л даа. Магадгvй хэт идеал сонсогдож болох ч бvх зvйлс харилцааг хэрхэн эхлvvлж байгаа вэ гэдгээс л хамаарах байх. Єєрєєр хэлбэл, би эсрэг хvйстэй хvнтэйгээ ямар харилцааг vvсгэж байгаа вэ гэдгээ єєрєє сайн эргэцvvлэх хэрэгтэй байх. Энэ хvнтэй энгийн харилцааг vvсгэх гэж байгаа юу эсвэл тvvнээс илvv харилцааг vvсгэмээр байгаа юу гэдгээ мэдэх. Мэдээж таалагдсан хvнтэйгээ vерхэе гэсэн бодол байдаг боловч vvн дээр хэт яарах нь ихэнх тохиолдолд эсрэг vр дvнд хvргэдэг. Дараагийн бодох зvйл бол, эсрэг хvйстээ хvнтэйгээ vvсгэх таны нєхєрлєл хэр ойрхон байх вэ? Тэр хvн маань ямар зан характертэй хvн байгаасай гэж хvсч байгаа вэ? гэх мэтийн асуултуудыг бодож vзвэл хэрэгтэй юм шиг. Ерь нь бол таалагдсан гээд хойноос нь vхэн хатан гvйх нь болчимгvй vйлдэлд хvргэж болно. Дотор хvн нь ямар хvн бэ, найз нєхєд нь хэн бэ, эцэг эхийнхээ vгийг хэр тусган авдаг вэ гэдэг хvртэл чухал байдаг юм шиг.

Миний бодлоор бол зєв харилцаа vvсгэхийн тулд зєв арга зам (approach)байх хэрэгтэй байх.

P.S. just an idea, i don’t know exactly how to have right relationship with opposite sex people.

Monday, February 20, 2006

Худлаа

Найзын маань бичсэн шvлэг

Худлаа
Г.Гангамєрєн

Ирнэ дээ гэж хvлээсэн горьдлого бvхэн худлаа
Ийм л хайрийн цэцэг ургана гэдэг худлаа
Зєндєє зєндєє аргадсан учрал бvхэн худлаа
Зєєлхєн гэгч vнссэн чиний сэтгэл худлаа

Хэнд ч vл итгэх гоморхол минь худлаа
Хэзээ ч юм бэ ирэх хайрууд бvгд худлаа
Надаар дутаж шаналсан мєч бvхэн чинь худлаа
Намайг мартахын цагт энэ бvхэн худлаа

Чамтай уулзаж сэрсэн зvvд бvхэн худлаа
Чамайг мартана гэсэн бардам бодол худлаа
Хацар дагасан нvлимсийг энгэсэг далдлах нь худлаа
Хайр гуйсан зvрхийг шvлэг аргадах нь худлаа

Одоо зєндєє уйллаа ч маргааш болоход худлаа
Орь залуухан насны ганцаардал бvхэн худлаа
Гээгдсэн цэцгийн шаналантай тавилан ижил болохоор
Гэргий нэртэй цэцэг болж ургах минь ч худлаа

Saturday, February 18, 2006

Гэр

Хэдхэн хоногийн ємнє эгч маань нэгэн ил захидал явуулсан байв. Монгол гэрийг орчин vеийн загвараар єєрчилсєн зурагтай ил захидлын зураг миний анхаарлыг татсан юм л даа.

Эгч захидалдаа, Монгол гэр гvйлгээ сайтай, олон хvний сэтгэлд нийцсэн бараа болсныг харах сэтгэлд таатай ч, монголчууд бид єєрсдєє яагаад энэхvv санааг гарган эхлvvлж чадаагvй байнаа гэж бодохоор гомдмоор ч юм шиг гэсэн утгатай зvйлс бичсэн байлаа.

Миний сэтгэл ч vvнийг хараад сайхнаар хvлээн аваагvй, эцэг євгєдєєс уламжлан ирсэн, нарийн зохион байгуулалт утга учиртай оюуны бvтээлийг гадны хvмvvс ашиглан мєнгє олж байгааг хараад сэргэлэн байнаа гэж хэлж болох ч гэхдээ л... . Нєгєє талаар монгол гэрийг сурталчилж байгаа ч...

Солонгосчууд тvvхэн ач холбогдол бvхий зvйлсээ ЮНЕСКО-д бvртгvvлсэн байдаг. Энд тэнд яваад юм vзэж байхад "Yндэсний эд баялаг #..." (National treasure #...) гээд бичсэн байдаг л даа. Монголчууд бид ч гэсэн оюуны бvтээлээ бvртгvvлэх л хэрэгтэй байх.

За ямарч, байсан vvнийг vзнэ vv.

Єглєєний цай

Єглєєний цай юу юунаас хамгийн чухал. Єглєє сайн идэж авбал сэргэлэн цовоо байж, илvv vр дvнтэй ажилладаг. Мєн єглєєний цай уудаг хvн, уудаггvй хvнтэй харьцуулвал жингээ сайн хадгалдаг байна. Єглєє юм идэлгvй явснаас єдєр болоход єлсєж гэнэт их идэж хоолны дэглэм алдагдаж жин нэмдэг.

Єглєє юу идэх хэрэгтэй вэ? Судлаачдын vзэж буйгаар бол єглєє аль болох нэг єдєрт авах ёстой бvхий л зvйлээ идэх хэрэгтэй гэсэн байсан. Оюутан хvн болохоор хичээл номоо шєнє сууж хийгээд єглєє яаруу сандруу л сургууль руугаа гvйх болдог. Тэгээд л єглєєний цайг алгасаж єдрийн цайн дээр л єлссєн гэдгээ ухаарсан шиг идэж гардаг. Нэгэнт л єглєє цаг бага байдаг гэдгээ мэдэх болохоор ємнєх орой нь єглєє юу идэхээ бэлтгэх хэрэгтэй. Жишээ нь, єглєє 2-3 зvсэм талх, хачир болгох зvйлс, тараг/жимстэй тараг, уух юманд ус/жимсний шvvс эсвэл сvv, банан ч гэх юмуу нэг жимс бэлдээд тавьчихвал. Хувцаслах зуураа талхаа идээд сvvгээ уугаад, таргаа идэх ч юмуу, тэгээд сургууль руу гvйх явцдаа жимсээ идэх ч юмуу. Ерь нь аль болох л хоосон явахгvйг хичээх хэрэгтэй.

Tuesday, February 14, 2006

Зєв хооллох

Ойрд євчин эргvvлээд, бие их сульдуу байгаа болохоор дэмий зvйлс бичээд.. ерь нь тэгээд эрvvл биед саруул ухаан гэдэг болохоор бие таагvй, дагаад сэтгэл санаа ч бас авах юмгvй доошоо унаад хэдэн хоног ч жоохон тиймхэн байлаа. Єчигдрєєр гутранги єдрvvд тєгсгєл болж байх шиг байна. Єєрийгєє жоохон эрvvл саруул байлгах vvднээс зєв хооллож мєн биеийн тамирын дасгал єглєєд хийж байхаар шийдлээ. Амралт гээд жоохон замбараагvй байсан бололтой. Удахгvй хичээлийн шинэ семестр ч эхлэх нь. Цагийн хуваарь ч гаргая, єглєє эрт босч гvйхгvй бол бvvр мод болж байх шиг байна. За тэгээд, зєв, эрvvл мєн зохион байгуулалттай амьдрахаар болж байнаа. Ингэхийн тулд хамгийн тvрvvнд зєв хооллох талаар жоохон судалгаа хийсэн юм.


Судалгааны vр дvн (энгийн зvйл байж болох ч мэдэхэд илvvдэхгvй байх)
Солонгын долоон єнгєєр хvний єдєрт идэх ёстой хоол хvнсний зvйлсийг тєлєєлvvлж зєв хооллох удирдамж пирамид гэсэн зvйлийг Америкийн Хєдєє Аж Ахуйн Албанаас гаргасан байна л даа. Єнгє тус бvр хvнсний бvтээгдэхvvний бvлгийг тєлєєлєх ба эдгээр нь:
Улбар шар- тариан тєрлийн бvтээгдэхvvн
Ногоон- хvнсний ногоо
Улаан- жимс жимсгэнэ
Шар- єєх тос
Хєх- сvv, сvvн бvтээгдэхvvн
Ягаан- мах, буурцаг, загас болон самар
Зураг дээр нэгэн охин шатаар гvйж байгаа нь єдєр бvр дасгал хийх хэрэгтэй гэсэн утгатай.

Єдєр бvр дээр дурьдсан бvтээгдэхvvнvvдээс тодорхой хэмжээгээр идэж єєрийн уураг, нvvрс-усныхаа хэрэгцээг хангах хэрэгтэй. Зарим єнгєнvvд нь єргєн, зарим нь арай нарийн байгаа нь тухайн бvтээгдэхvvнvvдийг нєгєєдvvлээс нь арай их хэмжээтэйгээр, эсвэл арай бага хэмжээтэйгээр идэх ёстой гэсэн vг. Жишээ нь ногооны тєрлийн бvтээгдэхvvнийг жимснээс арай их хэмжээтэйгээр, сvv сvvн бvтээгдэхvvнийг мєн арай илvv хэмжээтэйгээр идэх хэрэгтэй байхад мах, загас гэх мэтийг бусдаас хамгийн бага хэмжээгээр єдєрт хэрэглэх хэрэгтэй.

Амин дэм болон эрдэс бодис: Дээр дурьдсан бvтээгдэхvvнийг єдєрт хэрэглээд байвал шаардлагатай амин дэм болоод эрдэс бодисынхоо хэрэгцээг хангаад байх боломжтой. Хэрвээ єдєрт элчлэг нь 1200-иос бага хоол унд хэрэглэдэг бол амин дэм, эрдсийг нэмэлт болгож хэрэглэх хэрэгтэй.

Уураг: 25 ба тvvнээс дээш насны эмэгтэйчvvд єдєрт 50 г, эрэгтэйчvvд 63 г уураг хэрэглэх ёстой. Єдєрт 60-85 г мах/тахиа, буурцаг, єндєг эсвэл самар хэрэглэж уургийн хэрэгцээгээ хангадаг.

Нvvрс ус: єдєрт дор хаяж 100г нvvрс ус хэрэглэж байж ядаргаанаас хамгаалах мєн шингэний тэнцвэрт байдлаа хадгалана. Хоногийн норм нь 170- 320 г талх, будаа, амуу тариа зэргийг хэрэглэх.

Ийлдэст нэгдлvvд: 20-30г єдєрт хэрэглэж байх шаардлагатай. Лууван, дунд зэргийн лийр, дунд зэргийн алим єдєрт хэрэглэхэд ойролцоогоор 30 г ийлдэст нэгдлийг авдаг байна.
Элчлэг: дунджаар єдєрт хэрэглэж буй єєх тосноос 30%-иас илvvгvй элчлэгийг хvлээн авах. Мах, єндєг зэрэг амьтаны гаралтай бvтээгдэхvvнvvд холестерол агуулах ба єдєрт 300 мг-аас хэтрvvлэхгvй байх. 1 єндєг 215 мг, 100г гамбургерт 100 мг холестерол агуулагддаг.

Єдєрт дор хаяж 8-10 аяга шингэн хэрэглэх ёстой. Дасгал их хийдэг бол шингэн их хэрэглэх шаардлагатай.

Энэ зєвлємжийг яг нарийн барина гэсэн зvйл байхгvй ч барихыг хичээгээд байвал эрvvл саруул байна гэж итгэж байна.

Thursday, February 02, 2006

Science and Religion

Breaking the Spell by Daniel C.Dennett
In a 1997 episode of the animated television series The Simpsons, Lisa Simpson discovers a fossil angel. Suspecting a hoax, she takes a piece of the fossil to the natural history museum, where Harvard paleontologist Stephen Jay Gould (playing himself) analyzes it. The age-old conflict between science and religion then plays out in this ne plus ultra of pop culture. When Gould announces that the test results are "inconclusive," Reverend Lovejoy boasts: "Well, it appears science has failed again, in front of overwhelming religious evidence." Marge counsels Lisa's skepticism with motherly wisdom: "There has to be more to life than just what we see, Lisa. Everyone needs something to believe in." Lisa's rejoinder is classic skepticism: "It's not that I don't have a spiritual side. I just find it hard to believe there's a dead angel hanging in our garage." The Scopes-like trial that ensues ends when the judge issues a restraining order: "Religion must stay 500 yards from science at all times."

from Science magazine

Tuesday, January 24, 2006

Feelings that I can't ...


Time might pass but feelings won't fade away
Tears might shed but thoughts are still inside
Though everything will surpass,
Memories of you will be with me, forever...
~ September 23, 2005 ~

Saturday, January 21, 2006

Today's quote

Learning is not enough, we must practice
Knowing is not enough, we must apply

Last we must be happy!

Wednesday, January 04, 2006

Асуулт?

2006 оны анхны бичлэгээ асуултаар эхлэхээр шийдлээ. Ямар нэгэн зvйлийг хийж эхлvvлэхэд учир шалтгаан эсвэл зорилго гэсэн зvйлс байдагтай холбогдуулаад ийм сэдвээр эхлэе гэж бодов. Хvн бvр тодорхой хэмжээгээр улирч байгаа жилээ дvгнээд шинэ жилдээ хэрхэн амьдрах билээ хэмээн єєрєєсєє асууж єєртєє зорилго тавьдагтай билээ. Тэгэхээр, таны єєртєє тавих асуулт болоод зорилго тань юу вэ?

Дэлхийн асуултын тєвєєс он солигдох бvр нэгэн асуултыг асуудаг байна л даа. 2006 оны асуултаар “Таны аюултай санаа тань юу вэ?” гэсэн асуулт тодорсон байна. Єнгєрсєн жилийнхээр “ Та баталж чадахгvй ч итгэж байгаа зvйл тань vнэн vv?” асуулт байсан байна.

Annual Question- 2006
WHAT IS YOUR DANGEROUS IDEA?

The history of science is replete with discoveries that were considered socially, morally, or emotionally dangerous in their time; the Copernican and Darwinian revolutions are the most obvious. What is your dangerous idea? An idea you think about (not necessarily one you originated) that is dangerous not because it is assumed to be false, but because it might be true?

Saturday, December 31, 2005

Шинэ оны мэнд!

Ажил, хєдєлмєрийн амжилт бvтээлийн арвин их ургацтай хуучин оноо vдэж, шинэ ондоо аз жаргалаар дvvрэн, эрvvл энх, санасан хэрэг тань сэтгэчилэн бvтэх болтугай!

Friday, December 23, 2005

Хамгийн урт шєнє

Дунд сургуульд байхад багш маань нэг даалгавар єгч байсныг єнєєдєр гэнэт санасан юм. Багш намайг ангийнхандаа хамгийн богино єдєр, хамгийн урт шєнє юуны улмаас болдог вэ? гэдгийг олж мэдээд тайлбарлаж єг гэсэн юм. Тэр vед аминдаа л зєв тайлбарлах гээд л “Сонирхолтой газар зvй”, “ Дэлхий яагаад бєєрєнхий вэ?” гэх мэтийн ном уншсан боловч тодорхой хариултыг олж чадаагvй. Харин “Ус цаг уурын хvрээлэн”-д ажилладаг хамаатны хvнээсээ асууж даалгавараа хийж байсан.
Єчигдєр 12-р сарын 22-ны єдєр хамгийн богино єдєр, хамгийн урт шєнє болж єнгєрсєн. Хэхэ, хамгийн сонин зvйл нь юу вэ гэхээр би шєнє их сэрсэн юм байна. Хоёр, гурав сэрээд цаг харахаар 1 цаг, 4 цаг гээд л нойр хулжаад босоод сургууль явчихмаар санагдсан ч єєрийгєє “унтаж амрах хэрэгтэй” гэж шахсаар єглєє 7 гээд боссон.

Хойд туйл нараас хамгийн хол зайд орших тэр єдрийг євлийн нарны эргэлт (Winter Solstice) гэх ба нар тэнгэрт хамгийн нам цэгтээ хамгийн богино хугацаанд тусч єнгєрдєг тул жилийн хамгийн богино єдєр болдог. Энэхvv vзэгдэл нь 12-р сарын 22-ны хавьцаа болж єнгєрєх ба євлийн эхлэлийг илэрхийлдэг. Vvнээс хойш єдрvvд уртасч дэлхий тэнхэлгээ эргэсээр хойд туйл нар луу ойртох тусам нар тэнгэрт эгц тусч ирдэг. Нар тэнгэрийн дунд цэгт тусах єдєр- єдєр, шєнє тэнцvv болдог. Єєрєєр хэлбэл єдрийн урт, шєнийн урт хоёр яг 12 цаг болдог байна. Нар хойд, ємнєд туйлын яг голд нь очих мєч гэсэн vг юм. Энэ vеийг хэрвээ єдєр уртсаад тэнцсэн бол Хаврын тэнэцэл (Spring Equinox), богиносоод тэнцсэн бол Намрын тэнэцэл (Autumn Equinox) гэнэ. Хаврын тэнэцэл 3-р сарын 21 хавьцаа, Намрын тэнцэл 9-р сарын 22-ны хавьцаа болж єнгєрдєг. Єдєр уртассаар хойд туйл нартай хамгийн ойр байх єдєр Зуны нарны эргэлт (Summer Solstice) болж єнгєрєх ба энэ нь 6-р сарын 21-ны хавьцаа болдог. Энэ нь зуны эхлэл ба цаашид єдрvvд богиносч эхлэнэ.
Гэхдээ єдєр уртасч богиносч байнаа гэдэг маань мэдээж єдєр уртсаад 25 цаг болноо гэсэн vг биш, зєвхєн нар мандах, жаргах цагийн єєрчлєлтєєс хамаарч л энэ vзэгдэл болж єнгєрч байгаа гэдгийг ойлгож байгаа байхаа.
Манай дэлхий 23.50-р хазайсан байдаг нь их ач холбогдолтой юм. Хэрвээ хазайгаагvй тэгшхэн байсан бол туйлуудын ойролцоох улсууд их хvйтэн бас байнгын харанхуй нєхцєлд байх байж харин хэрвээ хэтэрхий хазайсан бол улиралууд хэт урт байх байсан гэж судлаачид vзжээ. Жишээ нь Уранд євєл 42 жил vргэлжилдэг байна.

Магадгvй энэ даалгавараас хойш би єглєє болгон Монголын радиогоор 7 цагийн орчим цацдаг нэвтрvvлгийг амтархан сонсдог болсон байх. Нар мандах, жаргах цаг, єдрийн уртыг мэдэх нь их сонирхолтой санагддаг^^.

Friday, December 16, 2005

Ємнєхтэй холбоотой зvйлс

Проф.Хвангийн судалгаатай холбоотойгоор энэ онд Солонгосын ерєнхийлєгчийн санаачлагаар Стем эсийн судалгааны их хэмжээний мєнгєн фондтой сан бий болсон. Yvнээс гадна гадаад дотоодын хєрєнгє оруулагчид их хэмжээгээр гарсан боловч дээрх тvvний худал хуурмаг ажиллагааны улмаас Солонгосын шинжлэх ухаан, судалгааны нэр хvнд эрс унаж байгаатай холбогдоод энд сурч байгаа миний бие хувьдаа их санаа зовж байна. Тvvний энэхvv vйлдлийн улмаас аливаа шинжлэх ухаан, судалгаа шинжилгээний сэтгvvлд єєрийн бvтээлээ хэвлvvлэхээр єгєхєд шалгуур нь улам нарийсч, нилээн их хяналт шалгуурыг давж хэвлэгдэнээ гэсэн vг.

Хэдий энэ судалгааны ажил микробиологи, анагаахын чиглэлд байсан ч тодорхой хэмжээгээр эдийн засагт буюу солонгосын нэртэй компаниудын vнэт цаасны vнэ тодорхой хэмжээгээр буурахад хvргэсэн гэж єнєєдрийн мэдээнээс уншсан юм.

Худал хуурмаг зvйл хэзээд илэрдэг

Дээрээс бичье гэж бодож байсан зvйлээ єнєєдєр л бичих боломж гарч байна. Юу вэ гэхээр 2004 оны эхээр Ємнєд Солонгосын Хван Вv Сvvкийн стем эсийн судалгаагаараа нилээд их нэр хvндтэй болсон талаар юм л даа. Стем эс (stem cell) гэдэг нь хvн хєгжих явцад єєрчлєгддєггvй ба бусад эсээс ялгарах шинжээ хадгалах чадвар бvхий эсийг хэлэх ба vvнийг гэмтсэн эд эсийг сэргээхэд ашиглах боломжтой юм. Одоогоор эдгэх боломжгvй гэж яригдаж буй паркинсоны хавдар, хорт хавдраар євчилсєн хvмvvст стем эсийг ашиглаж гэмтсэн, vхэжсэн хэсгийг нь єсгєвєрлєж сэргээх боломжтой юм. Энэ утгаараа энэ хvний хийсэн ажил маш их ач холбогдолтой байх байлаа. Time-д нийтлэгдсэн нийтлэлийг уншиж байх vед “Энэхvv судалгааны ажил амжилттай болсоны нэг шалтгаан нь солонгосчууд савхыг чадмаг ашиглаж сурсантай холбоотой” гэх зvйлс бичигдсэн байсан. Солонгосчууд ч савх хэрэглэдэгтээ их бардам байсан байх. Гэвч энэ оны 10 сараас эхлээд тvvний хийсэн ажилд эргэлзэх зvйлс гарч ирсэн билээ. Шинжлэх ухаан сэтгvvлд нийтлэхээр єгсєн єгvvлэлд 11 эсийн зураг хавсаргасан ба тэдгээр нь бvгд адилхан байсан. Улмаар хуурамчаар vйлдэгдсэн, мєн судалгааны ажлаа хийх vедээ хамтран ажиллагч 2 бvсгvйгээс эс авсан хирнээ тvvнийгээ нуун дарагдуулж мєн худал мэдvvлэг єгсєн зэрэг асуудлаас болоод тvvний хийсэн ажил vр дvнгvй болж байх шиг байна.

Мэдээж хvн тєрлєхтєнд нvvрлээд байгаа хvнд євчнийг эмчлэх талаар шинжлэх ухааны ололтыг ашиглах нь сайшаалтай ч байгалийн ёс жамыг єєрчлєх нь бас л болохгvй зvйл мэт санагдаад байгаа юм. Нэг vе “Бид байгалийн захирдаг” гэсэн уриа лоозонтой байж байгалиа зvй зохисгvй ашиглаж, амьдарснаас болоод одоо нvvрлээд байгаа хvлэмжийн нєлєє буюу цаг уурын дулааралт, биологийн тєрєл зvйлийн цєєрєлт гэх мэт хvрээлэн буй орчинд маань єєрчлєлт гарч ирсэн билээ. Нэг ёсондоо хvний бие муудаад ирэхээрээ єєрийгєє хамгаалахын тулд эсрэг шинж тэмдэг болох халуурах, огиулах гэх мэтийг vзvvлдэгтэй адилаар л байгаль маань єєрийгєє хамгаалж байгаа байх гэмээр байна. Сvvлийн vед болоод байгаа байгалийн єєрчлєлтvvд бичvvлэлтгvйгээр харагдаж байгаа.
Эргээд дээрх судалгааны ажилд орвол євчнийг илааршуулахад маш чухал боловч vvнтэй холбоотой гарч ирж байгаа асуудал нь хvн хувьлах талаарх асуудал юм. Шинжлэх ухаан талаасаа авч vзвэл иймэрхvv судалгааны ажил явагдах ёстой. Харин энэ ертєнц дээр бусдаас ялгарах онцлог шинжтэй тєрж, эцэг эхээс Энхдєл гэсэн нэрийг зєвхєн надад л зориулж єгсєн учраас дахиад надтай тєстэй Энхдэл гэсэн миний нэгэн хувь гарч ирнээ гэвэл би эрс эсэргvvцэнээ.
Хvнд vхэх нь тогтсон… vvнээс зайлах аргагvй, мянга уртасгая гэсэн ч vхнэ. Нэгэнт хэзээ нэгэн цагт vхэхээс цааш Бурханаас тогтоосон зvйлийг єєрчлєх нь буруу мэт. Харин амьд явах vедээ vр дvнтэй, эрvvл саруул амьдрах нь миний vvрэг болж байнаа.

Дээрх профессортой холбоотой мэдээллийг ихэнх цахим мэдээллийн хуудсуудаас олж болохоос гадна Солонгосын Цаг Yе сэтгvvлд хэвлэгдсэн хоёр нийтлэлээс уншина уу.

Monday, December 12, 2005

The best photos of the year 2005

2005 оны шилдэг зурагнуудаас авав

Хулгайч хэзээ хулгайлахаар ирэхийг мэддэггvйтэй адилаар сvйрэл гамшиг, євчин зовлон, vхэл гэв гэнэт санаандгvй байхад ирнэ.

Quotes

Age should speak; advanced years should teach wisdom.

It is not only the old who are wise, not only the aged who understand what is right

Saturday, December 10, 2005

Солонгост суралцагч Монгол оюутны чуулганы сониноос

Єнгєрсєн амралтын єдрvvдэд оюутаны холбооны чуулган болж єнгєрсєн билээ. Шинэ удирдах зєвлєл, хяналтын зєвлєлийн гишvvдийг сонгосноос гадна Солонгос улсад суугаа онц бєгєєд бvрэн эрхт элчин сайд П.Yржинлхvндэв гуай оюутнуудад хандан vг хэлсэн юм. Тvvний хэлсэн vгийг сийрvvлэн бичвэл:

• Нийгэм єєрєє иргэнчлэгдэж байгаа учраас хvн бvр єєрийн нийгэм дээр эзлэх байр сууриа хамгаалж идэвхтэй, санаачлагатай амьдрах. Нийгэм хурдацтай хєгжиж байгаа энэ vед оюутан залуус єрсєлдєєнийг мэдэрч идэвхтэй амьдрах. Аливаа зvйлийг сонирхож, улс эх орондоо энэ орны ямар сайн талыг нь авч болох вэ гэдгийг эргэцvvлж идэвх чармайлттай амьдрах
• Оюутнууд єєр хоорондоо харилцах харилцаан дээрээ анхаарч, бие биедээ санаа тавьж тусалж байх. Монгол гэлтгvй бусад улсын оюутан найз нєхєддєє боломжоороо тусалж байх. Тэр тусмаа монголчууд хоорондын харилцаандаа анхаарах.


Vvнтэй холбогдоод нэгэн профессорынхоо хэлсэн vгийг бичмээр санагдлаа. Нэн тvрvvнд хичээл сурлагад тань єндєр амжилт хvсье! Гадаад оронд сурч байгаагийн хувьд энд байх хугацаандаа мартагдашгvй сайхан дурсамжтай vлдэхийг хvсч байна. Аминчлан захих зvйл маань юу вэ гэвэл хамт сурч байгаа бусад оюутнуудтайгаа хvчтэй олон улсын холбоог vvсгэхийг хvсч байнаа. Ингэснээр та бvхэн ирээдvйд ажил хэргийн тусламж болоод хамтран ажиллах vvд хаалгаа бэлдэж байгаа гэсэн vг юм. (Professor: I wish you a great academic success! Also hope you can have unforgettable good experience and beautiful memories in Korea. And please build a strong international network for your future!)

P.S: Эдгээрийг єєрийн хvлээн авч ойлгосноор сийрvvлэн бичсэн тул нэмж хасах зvйлс мєн санаа давхардсан зvйлс байгаа болохыг хэлмээр байна.

Monday, November 28, 2005

Онлайн номын сан

Саяхан шинэ онлайн номын сан нээгдсэн мэдээг "Єнєєдєр" сониноос уншаад орж vзлээ. Монголын болоод гадаадын шилдэг бvтээлvvдийг онлайнаар шууд уншихаас гадна татаж авах боломжтой их vр єгєєжтэй цахим хуудас нээгдсэн байна. Гэрээсээ хол байгаа над мэт хvмvvс Монголынхоо сонин хачин, уран зохиолыг унших юмсан гэсэн бодолтой явдаг билээ.
Ємнє нь цахим хуудсаар тэнэж аятайхан юм олоод унших гэж ямар их цаг зардаг байлаа даа. Одоо ч тийм зовлонгvй болж байх шиг байна. Хааяа ордог цахим хуудсуудаас гэвэл Д.Нацагдоржийн нэрэмжит тєв номын сан мєн єнгєрсєн жилээс цахим хуудсаа ажиллуулж эхэлсэн бийр бэх хуудсаас гайгvй хэдэн зохиол, яруу найрагтай танилцсан шvv.
За, ямарч байсан монголынхоо шилдэг бvтээлvvдийг унших боломж гарсанд хувьдаа их баяртай байна.

Saturday, November 19, 2005

Something about love

There's no fear in love. But perfect love drives out fear, ...

If I speak in many languages, but not have love, I am only resounding gong or a clanging cymbal. If I can fathom all mysteries and all knowledge, yet I have no love, I am nothing. If I give everything what I possess to the poor, but have no love, I gain nothing.
Love always protects, always trusts, always hopes and always preserves.

Is it true that Love is ACTUAL and its All Around You? If it's true then why do you look for love? It's all around you, just look carefully.
If it's not then love is an illusion.

Sunday, November 13, 2005

Уншсан номноос

Ойрд блог дээр юм бичилгvй их удаж.
Хэд хэдэн зvйлсийн талаар бичье гэж бодож байгаа ч залхуу гэдэг євчин, цагаа зєв тєлєвлєхгvй байгаагаасаа болоод ерь нь л юм хийж єгєхєє байсан шиг байна. Ингэж шалтаг бичих ч олигтой юм биш шvv. Аль болох л vр бvтэлтэй байхыг цаашид хичээхгvй бол.

"Алкемист" номын зохиогч Пауло Куэлогийн "Пиедра голын эрэг дээр би суугаад уйлсан нь" (By the river Piedra I sat down and wept); 1994 онд бичигдсэн номыг нь уншиж дуусгалаа. Пауло Куэлогийн бичиж байгаа арга барил надад их таалагддаг юм л даа. Энгийн нэгэн vйл явдлаар дамжуулан уншигч амьдралын утга учир, хvсэл мєрєєдєл зорилгынхоо талаар эргэцvvлж мэдээсэй гэж бодож зохиогч бичдэг шиг санагддаг юм. Алкемист зохиолоороо амьдралын утга учир, зорилго, хvсэл мєрєєдлийн талаар нэгэн хоньчин залуугийн аж амьдралаар харуулсан байхад харин дээр дурьдсан зохиолоор хайр сэтгэлийн тухай єгvvлсэн байсан. Хааяа дэндvv гvн ухааны ч юм шиг санагдмаар.
"Пиедра голын эрэг дээр би суугаад уйлсан нь" зохиол Дэн Брауны бичсэн "да Винчи код" дээр гардаг шиг Бурханы эмэгтэйн дvр тєрх (femine side)-ийн талаар єгvvлсэн байгаа. Католик эсвэл Христийн шашинд Бурхан буюу Ертєнцийн Эзэнийг ерь нь эрэгтэй гэж vзэж ААВ гэсэн утгаар ойлгодог. Харин да Винчи код дээр ЭЭЖ буюу ЭХ Бурхан гэсэн ойлголтыг гаргасан байдаг л даа. Энэ хэр ортой болохыг би мэдэхгvй юм. Гэхдээ Буддын шашинтай харьцуулж vзвэл Цагаан дарь эх гэх мэт нэрсээс Бурхан гэдгийг эмэгтэй хvнээр тєсєєлvvлэн бодож болох юм шиг. Гэхдээ энэ хоёр зохиолыг уншаад би жоохон айсан л даа. Ялангуяа Дэн Брауны "да Винчи код" яагаад ч юм их аймаар санагдсан. Хэдий тэнд бичигдсэн зvйлс vнэн биш гэж байсан ч, хvний итгэл бишрэл уул нь их энэрэнгvй, сайхан байдаг гэж ойлгож бодож байхад харгис хэрцгий байдлыг хараад vнэхээр айсан шvv. Айдас тєрvvлэхээр байсан ч Леонарда да Винчигийн урлагийн бvтээлийг нарийн мэдэж, тэдгээрийг нь чадварлагаар тайлж уран зохиол болгосон Дэн Брауныг шvтэхгvй байж чадаагvй юм шvv.

Пауло Куэлогийн зарим зохиолуудыг эндээс уншиж болно.