Friday, May 18, 2007

CMOХ

Энэ уралдаан эрт зарлагдсан ч одоо л блог дээрээ тавьж байна. Хугацаа нь ойртсон байгаа ч блог уншигч та бүхэн оролцохыг хичээгээрэй.

Эрхэм хүндэт оюутан залуусаа…

СМОХ/Солонгос дахь Монгол Оюутны холбоо/-ны зүгээс Дэлхийн өнцөг булан бүрт ажиллаж, амьдарч, суралцаж буй Монгол залуучуудынхаа дунд “Монгол улсын хөгжлийн төлөө Хилийн чанадад сурч буй миний хэлэх үг” гэсэн сэдвийн дор шилдэг Эссений уралдаан зарлаж байна. Уг Эссе бичлэгийн гол зорилго нь Гадаадад суралцагч нийт оюутан залуусынхаа Эх оронч сэтгэлгээг төлөвшүүлэх, эх ороныхоо хөгжлийн төлөө санаа тавьж буй тэдний дуу хоолойг олон нийтэд сонсгож Монголын хөгжилд хувь нэмэрээ оруулахад оршино.

Шилдэг Эссег шалгаруулах цэнзүүр:
1.Эссений агуулга нь зарласан сэдвийн хүрээнд байх
2.Бүтээлч, шинэлэг санаа гаргасан байдал
3.Бодит баримтаар баяжуулсан эсэх
4.Утга санаагаа зорилгодоо нийцүүлсэн ойлгомжтой, эмх цэгцтэй гаргасан эсэх
5.Эссений заасан хугацаа, хэмжээ, үсгийн фонд зэрэг бусад шалгуурт нийцсэн эсэх

Та бүхэн Эссегээ Microsoft Word программ дээр бичсэн байх бөгөөд үсгийн хэмжээ 11, А4 хэмжээний 2 нүүр байна.

Зохион бичлэгийг хүлээн авах хугацаа: 2007*04*01-2007*06*01 нийхооронд
Уралдааны дүн гарах огноо: 2007-06-19 Мягмар гараг /Уншиж шалгаруулахад хугацаа/
Та зохион бичлэгээ доорхи хаягаар ирүүлнэ үү...

info.cmox@gmail.com

Уралдаанд шалгарсан эхний 3 байрт мөнгөн шагнал болон СМОХ-ын нэрэмжит дурсамж бичиг гардуулах болно. /1$-960вон/
1. I- байр нэг хүн. 300,000вон. Дурсгалын бичиг (312$)
2. II-байр нэг хүн. 200,000вон Дурсгалын бичиг (208$)
3. III-байр нэг хүн. 100,000вон Дурсгалын бичиг. (104$)

Ивээн тэтгэгч байгууллага: KOMEX

Уг зохион бичлэгийг www.cmox.org болон www.tsahimurtuu.mn аар цахим хуудсууд болон цувралаар Монголын сонингуудаар нийтлэхээр төлөвлөж байгаа.

Оюутан залуус та бүхнийг уралдаандаа идэвхитэй оролцож өөрсдийн дуу хоолойгоо бусадтай үзэл бодлоо уралдуулна гэдэгт итгэж байна.

Saturday, April 07, 2007

Lifehouse~ they refer to lifeboat


Lifehouse- Hanging by a moment


Lifehouse- You and Me

Tuesday, March 13, 2007

Sometimes

It's really hard to know what people want around here sometimes.

It sometimes feels like I'm not doing anything.

Sometimes I feel limited by people's perceptions of what I can and cannot do, or what I do or don't look like.

So, I think it’s unfair sometimes to just put a label on somebody without really getting to see what they do.

A question that sometimes drives me hazy: am I or are the others crazy?

Sometimes I ask myself, Am I worth all this.

Sometimes I feel like I belong in another profession.

Growing up in public is especially hard sometimes.

You lose your privacy, and sometimes, people don't see you as human.

Sometimes you just want your life to be your life, not everybody else's to speculate on.

Sometimes, you have to go through a phase whether you like it or not.

You can sometimes learn more working with less talented people, because you learn to survive.

He who can take advice is sometimes superior to him who can give it.

It's no big thing, but you make big things out of little things sometimes.

Sometimes you want to make your own experiences.

Life has all sorts of hills and valleys, and sometimes you don't end up doing what you had your heart set out on, but sometimes that's even better!

And sometimes to help them we have got to help ourselves.

Sometimes it is a great joy just to listen to someone we love talking.

Sometimes, in a part, everything comes together.

It's sometimes easier to defend a one goal lead than a two goal lead.

The soul that sees beauty may sometimes walk alone.

Life is a series of experiences, each one of which makes us bigger, even though sometimes it is hard to realize this. For the world was built to develop character, and we must learn that the setbacks and grieves which we endure help us in our marching onward.

Thursday, February 01, 2007

Бодлоос

Наранбаяр ахын бичсэн ”Орой уруу орсон vгс” бичлэгийг уншаад, єєрийн бодол, санаагаа зєв єєдрєг байлгах хэрэгтэй гэж бодлоо. Ялангуяа сvvлийн хэдэн сараас шантрах vеvvд нилээдгvй байсан болохоор уншаад их урам авсан.

Бодол нь vгсийг, vгс нь vйлдлийг, vйлдэл нь зуршлыг, зуршил нь зан чанарыг, зан чанар нь хувь заяаг тодорхойлно гэж хэлсэн байдаг. Хvн юуг бодож юуны тєлєє амьдрах вэ гэдэг нь миний дотор юу орж байна вэ гэдгээс их хамаарна. Байнга л бvтэхгvй зvйл vзэж, уншиж, сонсож, харж байвал бодол ч, vйлдэл ч, амнаас гарах vгс ч олигтой байхгvй нь мэдээж. Хорвоо дэлхий сайхан, муухайгаар дvvрэн байдаг болохоор аливаа зvйлд авах гээхийн ухаан их чухал.

Хvн бvр амьдралаас санаж хvсэх зvйлтэй болохоор тэдгээрийг биелvvлэхэд цаг нар болоод хичээл, чармайлт шаардлагатай. Зєвхєн тууштай бєгєєд чин зоригтой байвал хvсэн хvлээсэн зvйлдээ хvрнэ. Шантрах vе байвч бууж єгч болохгvй.

2007 оныг блог блумин он гэж хэлж болох байхаа. Хувьдаа бол блогчдоос олон зvйл сурч мэдэж, мєн єєрийгєє шинэ зvйлд уриалан дуудаж хурцлахыг хичээдэг юм. Гэхдээ хааяа бас тийм сайн болоод байдаггvй гэдгийг бас хэлэх хэрэгтэй болов уу. Ямарч байсан намайг ухаалаг мэргэн vгсээрээ хvмvvжvvлж байдаг блог бичигч ах эгч, дvv нартаа баярлалаа.

Friday, January 05, 2007

Бид мэдэх хэрэгтэй

Дунд сургуульд химийн хичээл дээр холимогийн бодлогууд их боддог байж. Зарим нь их ярвигтай, жишээ нь ямар нэг хийн эсвэл хатуу бодисын холимог дундуур агаар нэвтрvvлэхэд тєчнєєн хэмжээний хий ялгарсан ба ялгарсан хийг ийм уусмал дундуур нэвтрvvлэхэд ийм тунадас буусан бол тухайн холимогийн найрлагыг тогтоо гэх мэт. Ойлгохгvй мухардах vе ч их байлаа. Бодлогоо бодохын тулд нэн тvрvvнд агаарын найрлагыг санах хэрэгтэй, азот (N­) 78%, хvчилтєрєгч (O2) 21%, нvvрсхvчлийн хий (CO2) 0.03% ба бусад хийн хольц vлдсэн хувь нь гэж авч vзэж бодох жишээний. Энэ удаа химийн бодлого бодохыг хvссэнгvй. Харин дунд сургуульд, магадгvй их сургуульд ч ороод заалгаж байсан агаарын найрлагыг л эргэн санахыг, тэр дундаа нvvрсхvчлийн хийн агаарт байх хэмжээг эргэн санахыг хvслээ. Хvлэмжийн хийн найрлаганд орох энэхvv хийн цаг агарын дулааралтанд хэрхэн нєлєєлж байгааг манай гаригийн байгаль бэлхнээ харуулж байгаа болов уу. Єдрийн сонины єнєєдрийн дугаарт:
Дэлхийн цаг агаар сvv­лийн 100 жилд 0,6 градусаар дулаарсан бол манай орны хувьд 65 жилийн хугацаанд 1,9 градус буюу дэлхий ний­тийн­хээс гурав дахин илvv дулааралтай байгаа аж. Идэр есийн хvйтэн хэдийнэ эхэл­чихээд байгаа гэхэд энэ жил харьцангуй дулаахан байгаа нь vvнтэй холбоотой хэмээн мэргэжилтнvvд vзэж байгаа юм. Цаг агаар хавар, намар­таа 1,3-1,8, зун 0,5 євєл хам­гийн их 3,6 градусаар дулаа­раад байхад гайхахгvй хэн байх билээ. Зун 30 граду­саас дээш халсан єдєр 1990 онд 12 байж. Энэ тоо 2002 онд 44 болтлоо єссєн тєдийгvй хєрс­ний гадаргын темпера­тур 40 градус хvртэл халсан єдєр 40-50 байсан бол 2002 онд 75 болсон нь газрын гарц, ургац хураалтад сєргєєр нє­лєєлж байна. Л.Нацагдорж, П.Гомбо­лvдэв, Д.Дагвадорж нарын эрдэмтдийн судалгаа­наас vзэхэд манай орны цаг агаар 2020-2080 онд 1,37-4,88 градусаар дулаарах ханд­лагатай байгаа аж. Дэлхийн цаг уурын бай­гуул­лагын на­рийн бичгийн дарга М.Жар­рогийн илгээл­тэнд “1992-2002 он хvртэлх арван жилийн хугацаанд дэлхий дээр бай­галийн гамшигт хоёр тэрбум хvн єртсєнєєс 622 мян­ган хvн нас барж, 446 тэрбум ам.долларын хохи­рол учир­сантухай дурьджээ.

Оюутан байхдаа ”Хvлэмжийн хийн нєлєє ба нvvрсхvчлийн хий” гэсэн сэдэвт курсын ажил хийж байхдаа нvvрсхvчлийн хийн хэмжээг хотын хэд хэдэн дvvргvvдэд тодорхойлсон. Тэр vед дээр дурьдсан хэмжээнд (0.0288%) байна гэсэн дvгнэлтэд хvрч байснаа санаж байна. Харин одоо тодорхойлбол хэдэд хvрсэн байх болоо? Зєвхєн эрчим хvчний зєв зохистой хэрэглээ, орон сууцны дулаалгын материалын сонголт зэргээс жилд ялгарах нvvрсхvчлийн хийн хэмжээг хэд дахин бууруулах боломжтой гэсэн тооцоог хийж байсан юм байна.
Дэлхий нийтийн цаг агаарын дулааралтай холбоотой эрдэмтдийн хийсэн судалгааны ажил, баримтуудыг нэгтгэсэн ”An inconvenient truth” гэсэн цаг 30 минутын баримтат кино гарсан байгаа. Хэрвээ киног эх хувиар нь vзэхийг хvсвэл над руу э-шуудан явуулаарай.

Friday, December 29, 2006

Шинэ оноо сайхан угтаарай

Юм бичнэ гэсэн хvн худлаа хэлээд алга болчихсон, он дуусах гээд амжуулж, хийж дуусгах ажлуудтай зууралдаад, гэхдээ бас бичих юм ч олдохгvй юмєє.
Цаг заваа гаргаж блогийг минь уншиж, сэтгэгдэлээ vлдээдэг та бvхэндээ маш их баярлалаа. Ирэх жилдээ эрvvл энх байж, амжилт бvтээлээр дvvрэн байхыг хvсье!

Thursday, October 12, 2006

Challenge yourself asking:

Where do I as an individual fit into the global competition and opportunities of the day, and how can I, on my own, collaborate with others globally?
~The World is Flat~
by Thomas L.Friedman

Wednesday, September 13, 2006

By wisdom a house is built, and through understanding it is established; through knowledge its rooms are filled with rare and beautiful treasures.

Sunday, August 13, 2006

Thursday, June 22, 2006

Online TV

At last, I found online TV to watch soccer, kinda happy. ^^

Anyway, you can download the installer by following address and watch ESPN sports online and some other channels free. The resolution is very very good! Isn't it nice, huh!

http://depositfiles.com/files/121296/TVUPlayer_1.5.12_20060209.exe.html

Enjoy!

Saturday, June 10, 2006

Тамирчин

Ойрд блог дээрээ юм тавилгvй удаж, уул нь хvнд хэрэгтэй зvйлс тавьж байвал гэж боддог ч суугаад бичхээр vг эвлэхгvй, хэлэх гээд байгаа утга санаагаа олигтой гаргаж чадахгvй болохоор дургvй хvрээд орхчихдог. Ерь нь их залхуу болж байгаа шинжтэй байнаа. 5 сард нилээн их зvтгvvлсэн болохоор одоо єєртєє амралт єгєєд байх шиг байгаан, уул нь хийх ёстой зvйлээ бага, багаар явуулж л байвал надад л хэрэгтэй юмсан.

Он гараад хагас жил болчлоо тэгээд хийж, бvтээсэн зvйлс юу байгаа билээ дээ. Хvн ингээд байнга єєрийгєє юу хийлээ, яалаа гэж бодож байвал уул нь ашигтай л даа. Єєрийгєє дvгнээд сайжруулах хэрэгтэй зvйлс нь юу вэ гээд л бодох жишээтэй. Гэхдээ хааяа ингэж бодох нь их дарамттай юм шиг санагдаад байдгийн. Нэг л их стрессд оруулмаар, байнга нэг юм хийх ёстой, бvтээх ёстой гэж бодоход хvрдэг ч юм шиг. Магадгvй би их дарамттай хvлээж авдаг байх. Нєгєєтэйгvvр бас ингэж бодож, дvгнэж байж л олонд тустай хvн болно доо гэж боддог. Яаж ч бодсон хvн єєрийгєє хєгжvvлэх тусам олон хvнтэй харилцаж, санаа оноогоо хуваалцаж, хамтран ажиллаж, хийж чадах зvйлс маань ч их болно. Тэр хэмжээгээрээ л бусад хvмvvст туслах боломжтой. Хvн єєрийнхєє чадвар, боломжуудыг хєгжvvлж л байх хэрэгтэй л дээ. Гэхдээ энэ ч тэгээд маш их контролтой хvний хийх ажил л даа. Єєрийгєє захирч чаддаг, хэмжээ хязгаар юу вэ гэдгийг мэддэг. Надад бvх зvйлсийг хийх эрх чєлєє байгаа ч бvгд намайг босгон байгуулдаггvй, бvгд тустай байдаггvй.

Уул нь иймэрхvv зvйл бичихээр тєлєвлєж бодоогvй ч магадгvй энэ цаг мєчид бодогдож буй зvйл нь энэ байх л даа. Гадаа тэнгэр дуугараад, бороо ороод, нэг л харанхуй бvvдгэр. Сайхан унтах юмсан ухааны л юм бодож сууна.

Єчигдєр орой интэрнэтээр нилээн хэссэн юм байна. Гол нь дэлхий аваргын нээлт vзчих санаатай, Герман, Коста Рикагийн тоглолтыг vзье гэж бодсон ч vзэх боломжтой vнэгvй сайт олдоогvй. Уншсаар байгаад л таарсан. Эхний тоглолт ч их шуурхай болсон юм шиг, тоглолт эхлээд нэг их удаагvй байхад л бємбєг хаалганд орсон байсан. 2002 оны дэлхийн аваргаас хойш хєл бємбєг их сонирхолтой санагддаг болсон. Гэхдээ би юу мэдэх билээ дээ, аль нь сайн баг вэ, алийг нь дэмжих вэ гэвэл би сайн хариулж чадахгvй л байх. Хааяа хэдэн найз нартайгаа зугаалгаар явах vедээ хєл бємбєг тоглодог байсан юм байна. Хєвгvvд ч их адтай сайхан, эвлэгхэн тоглодог, харин хэдэн охидууд нь бємбєг хаашаа, бид тийшээ л болж байгаа юм дєє. Бємбєг хаалганд ойртоод ирвэл тэгээд нэг сайхан орилно доо. Хєєрхий, хэр чанга орилсноор тэр бємбєгийг хаана гэж боддог юм шиг л... хэхэ.

Тамирчин хvн ялалт байгуулахын тєлєє шургуу дасгал, сургуулилт хийдэг. Боксчин хий хоосон агаар нударгалахын тулд цохидоггvй. Буудлагад байг онож єндєр оноо авахын тулд байдаг. Бvх зvйлс зорилготой, зорилгод хvрэхийн тулд тэвчээр, хатуужил, хєдєлмєрч зан хэрэгтэй. Би нийгэм дээр гvйж буй тамирчин хvнтэй адил буюу. Хєл бємбєг vзээд суух та ч бас ялгаагvй тэдгээр тамирчидтай адил дайчин байж єєрийн зорьсноо биелvvлэх гэж єєрєєс хамаарах зvйлсээ хийгээрэй. Амжилт!

Sunday, May 07, 2006

Team

Team is not a bunch of kids to win. Team is something you belong to, something you feel, something you have to earn.
from Gordon Bombay's line, The Mighty Ducks, 1992.

Thursday, May 04, 2006

Quotes

I have come to the frightening conclusion that I am the decisive element. It is my personal approach that creates the climate. It is my daily mood that makes the weather. I possess tremendous power to make life miserable or joyous. I can be a tool of torture or an instrument of inspiration, I can humiliate or humor, hurt or heal. In all situations, it is my response that decides whether a crisis is scalated or deescalated,and a person is humanized or de-humanized. If we treat people as they are, we make them worse. If we treat people as they ought to be, we help them become what they are capable of becoming.
Goethe

I am free, no matter what rules surround me. If I find them tolerable, I tolerate them; if I find them too obnoxious, I break them. I am free because I know that I alone am morally responsible for everything I do.
Robert A. Heinlein

Watch your thoughts; they become words.
Watch your words; they become actions.
Watch your actions; they become habits.
Watch your habits; they become character.
Watch your character; it becomes your destiny.
Frank Outlaw

It's never too late to be what you might have been.
George Elliot

I don't know if you'll succeed or fail, but I know this: you will fail if you don't try!

If you can’t, you must. If you must, you can.

If you wish to achieve worthwhile things in your personal and career life, you must become a worthwhile person in your own self-development.

Never complain, never explain. Resist the temptation to defend yourself or make excuses.

Far better is it to dare mighty things, to win glorious triumphs - even though checkered by failure - than to rank with those poor spirits who neither enjoy much nor suffer much, because they live in a gray twilight that knows not victory nor defeat.
Theodore Roosevelt

Minds are like parachutes, they only function when they are open.
James Dewar

Saturday, April 22, 2006

Гадаад хэлтэй холбогдоод бодсон бодрол ба бухимдал

Монголд байгаа найздаа гадаадад суралцах талаар нь чадах чинээгээрээ туслах гэж хичээсэн юм л даа. Мэргэжлийн хувьд сайн боловч ганц болохгvй байгаа зvйл нь хэл. Хэлгvй бол хєлгvй гэсэн vг байдаг шvv дээ. Ерь нь ямарч гадны сургуульд элсэн ороход хэлний зохих тvвшний мэдлэг шаарддагийг та бvхэн андахгvй байх. Байгалийн ухааны чиглэлээр магистрт сурах гэж буй тохиолдолд TOEFL-ийн дор хаяж 550 оноотой байх, харин бизнесийн удирдлага, эдийн засгийн чиглэлээр бол 600 оноотой байхыг шаарддаг. Тэгвэл манай их сургуулиудыг тєгсч буй оюутнууд энэ тvвшний англи хэл эзэмшээд тєгс байгаа билvv? Энэ байтугай vvнээс доодохыг нь гvйцээх ч оюутан цєєхєн байх. Vvнд би гадаад хэлний мэргэжлийн ангийн оюутнуудыг оролцуулсангvй. Жишээ нь, одоо сурч байгаа сургуульд маань, за бараг ихэнх солонгосын их сургуулийг баклаврын тvвшинд суралцаад тєгсч буй оюутнууд TOEIC-ийн оноотой байж тєгсєх шаардлагатай байдаг.

Баклаврт сурч байх vед эхний жил буюу 2 семестр орос хэл, 2-р курст англи хэл, 3-р курст мэргэжлийн англи хэл гэсэн зvйл vздэг байсан юм байна. Орос хэл болохоор яах вэ дунд сургуулиасаа эхлээд нухлуулсан юм болохоор арай гайгvй мэдээд байдаг. Харин 2-р курст vзэх англи хэлийг vнэхээр сурая гэж сурдаг оюутан ховор мєн vнэхээр оюутнууд мэдээд тєгсєєсэй гэж заадаг багш ховор байсан юм байна. Vнэхээр харамсмаар. Тэгээд ирэх жил нь мэргэжлийн англи хэл гээд vнэндээ бол орчуулгын, тухайн мэргэжлийн чиглэлээр богино хэмжээний нийтлэл бичих гэсэн агуулгатай хичээл орох ёстой байтал єнєєх суурь нь байхгvй оюутнуудад яаж ч тийм нийтлэл бичхийг заах билээ.
За, тэгээд их сургууль тєгслєє ажилд орох гэхээр єнєє л хэл гэсэн юм нь саад болдог. Ємнє нь орос, англи хэл гэдэг байсан бол одоо дахиад гуравдагч хэлvvд нэмэгдээд шалгуур єндєр болсон. Тєгсч байгаа хvмvvс нь ч тєгсгєж байгаа сургуулиуд нь бvгд анхаармаар юм.

Хэлний мэргэжлийн бус чиглэлээр тєгсч буй оюутнууд нь TOEFL-ийн 300-400 оноотой бол тєгсєнє гэсэн шалгууртай бол ядаж жоохон ч болтугай юм сураад тєгсєнє дєє. Аан тийм, тэгээд ийм шалгууртай боллоо гэхээр єнєє TOEFL-ийн шалгалт нэг удаа л єгєхийн тулд 130$ тєлєх болдог. Тэгээд тэнцэхгvй бол дахиад тєлнє. Тэрийг тєлєєд байх оюутан хэр олон бэ? за даа олонгvй л байх. Тэгэхээр энэ худлаа болж байх шиг байна. хм
Аа, гэхдээ нэг арга байнаа. Гадны зарим нэг сургуулиудад хvлээн зєвшєєрєгддєг албан бус TOEFL-ийн шалгалт гэж бий тэр миний мэдэх vеийнхээр бол 20$ байсан. Ядаж vvнийг нь єгч болох байх гэж найдна. Магистрт, докторт суралцагчид нь 500-600 оноотойгоор тєгсєх гэсэн шалгууртай бол.

За, одоо хэлний мэргэжлийн оюутнууд. Миний хамгийн их vзэн яддаг байсан зvйл бол гадаад харилцааны ангид орсон оюутнууд. Хvний сурч чадахгvй юмыг сураад байгаа юм шиг л их зан гаргагчид. Орчуулагч бэлтгэж тєгсгєж буй их сургуулиуд борооны дараах мєєг шиг л их байдаг болсон. Жоохон мэдсэн хэдэн vгээрээ л орчуулга хийгээд байдаг гэж боддог юмуу хаашаа юм. Тэгвэл тэрийг нь би ч хийгээд явж чадна шvv дээ. Хааяа орчуулгын семинарт орж суухаар гараад зугтмаар, нєгєє семинар уншигч монгол хэл мэдэхгvй нь яамай даа гээд санаа алдах vе их олон шvv. Гэхдээ бас сонсогч нэгнийг єрєвдмєєр тэр хvн тээр холоос тэр сайхан зvйлийг ойлгоод аваасай гээд зорин байж ирж байхад тэрийг нь олонд хvргэж байгаа хvн нь “єє Бурхан минь, миний чихийг таглаад єгєєч” гэмээр…

Монголд япон, солонгос, орос болоод англи хэлний тvвшин тогтоох шалгалтуудыг єгєх боломжтой. Япон хэлний 4 тvвшин (андуурч байж магад), солонгос хэлний 6, англи хэл TOEFL, TOEIC, IELTS гээд олон шалгуур тестvvд бий (бусад хэлийг сайн мэдэхгvй юм). 3-р курст байхад РЦНК-аас орос хэлний тvвшин тогтоох шалгалт авч эхэлж байсан байх (ємнє нь ч байсан байж болзошгvй). Хэлний чиглэлээр тєгсч буй оюутнууд япон хэлний 3-р шатанд, солонгос хэлний 5-д, TOEFL-ийн 550-600 оноотой байж тєгсєх гэдэг бол мэргэжлээ овоо эзэмшсэн хvмvvс болох байх.

Хэл гэлтгvй инженерийн чиглэлээр тєгсєгчид анагаах тєгсч буй оюутнууд шиг сертификат олгох єєрєєр хэлбэл тухайн мэргэжлээрээ ажиллах чадвартай нэгэн гэснийг батлах шалгалттай болвол.

Friday, April 21, 2006

Тєгс эзэмших

Єнгєрсєн сараас эхлээд солонгост суралцагч монгол оюутны холбооноос (СМОХ) кэмпус аялал зохион байгуулах болсон юм. Дундын шалгалт эхлэхээс ємнє хоёр ч их сургуультай танилцаж амжсан. Энэхvv аялалын зорилго нь тус сургуультай болон тэнд суралцагч оюутнуудтай танилцахаас гадна тодорхой сэдвээр илтгэл тавих, санаа оноогоо хуваалцаж бие биетэйгээ танилцаж нєхєрлєх. Нэг аялалын vеэр бизнесийн удирдлагын чиглэлээр магистрт сурч буй оюутан “Yндэсний vзэл юунаас эхтэй вэ?” гэсэн сэдвээр илтгэл тавьсан юм. Тvvний илтгэл олон зvйлийг хамарсан байсан боловч єнєєдєр онцлон нэгэн зvйлийн талаар л бичье гэж бодлоо. Тэгэхээр тэр оюутан юу ярьсан гэхээр “Бид юмыг тєгс эзэмшдэггvй, єєрийнхєє сурсан зvйлээ гаргууд эзэмшээд эзэн нь болдоггvй. Жишээ нь орос хэл, монголчууд бvгд л худлаа vнэн “мама, папа”-тайгаа тэгэхээр биднийг орос хэл мэдэхгvй гэж хэнч хэлэхгvй. Гэхдээ яг vнэндээ бид орос хэлээр юуг ч уншаад, тvvнийгээ ойлгож, ямарч саад тотгоргvйгээр аман болоод бичгийн орчуулга хийж чадах билvv? Биднээс "чи хэдэн хэл мэдэх вэ" гэхээр мэдээж унаган хэл-монгол, тэгээд худлаа vнэн ганц хоёр юм хэлээд мэддэг болохоор орос, англи тэгээд яахав дээ солонгост амьдарч байгаа болохоороо солонгос хэл мэдэхгvй биш мэддэг болчоод байдаг. Тэгээд нєгєє асуусан нэг нь “яасан мундаг” юм гээд л худлаа хєєргєнє. Гэхдээ vнэндээ эдгээрийг яг таг єєрийн болгосон билvv гэхээр...” .
Юмыг єєрийн болтол нь эзэмшиж сурах юмсан. Vvнийг яаж хийх вэ? Єдєр дутмын хичээлт, чармайлт, мєн яагаад vvнийг сурч мэдэх гэж хичээж байгаа билээ гэсэн тодорхой учир шалтгаан буюу намайг удирдах хvч байх хэрэгтэй юм. Ямарч зорилгогvй юм гэж байхгvй, бvгдэд учир шалтгаан бий. Олон юманд дундаж хvн байснаас нэг зvйлдээ гаргууд мэргэжилтэн байх нь хамгаас чухал юм.

Saturday, April 08, 2006

Найз

Єчигдєр би тvvнтэй уулзсан, тvvнтэй уулзах бvрдээ яагаад ингэж их баярладагаа ойлгодоггvй юм. Байнга л хvнээр хvрээлvvлж олны анхаарлын тєвд байдаг нь сонин шvv. Хvмvvсийг юугаараа тэгж татдаг юм болдоо.

Тvvнтэй ярих vед зєвхєн єєрийн л бодлоо яриад байдаггvй харин сонсогч нэгний дотоод сэтгэлийг нээж єгдєг болохоор хvмvvс байнга л тvvн рvv ирдэг байх. Харин миний хувьд бол тvvний орон зайнаас аажимдаа єєрийнхєє бодлын ертєнцєд орж, миний дотоод ертєнцийг улам илvv єргєн хvрээтэй болгож, миний мэдэхгvй "би"-г минь ойлгуулж ухааруулж єгдєг болохоор тvvнтэй удаан нєхєрлєхгvй удвал байж чадахгvй болдог.

Заримдаа тvvний юу яриад байгааг нь ойлгохгvй vе их бий. Ойлгохын тулд эргээд л тvvнтэй нєхєрлєх болдог. Гэхдээ тэр намайг уйдаадаггvй юм. Байнга єєр єєр сэдвvvд гаргаж ирээд л ярина. Тvvнтэй нєхєрлєсєєр сvvлдээ юу хэлэх гээд байгааг нь ойлгодог болдог. Яг л хэлд орж байгаа эсвэл дєнгєж анхны алхмаа хийж буй хvvхэд адил, бага багаар ойлгодоггvй зvйлсээ ойлгож авна. Нярай хvvхэд эхийн сvvгээр єсєж торнидогтой адилаар би тvvнтэй хамт байх vедээ ухаан тэлж, том болдог. Нэг удаа тvvнтэй удаан хугацаагаар, 3 жилийн турш зєвхєн долоо хоногт ганц удаа уулзсан болоод л єнгєрдєг байж билээ. Цэнэглэдэг зай адил тvvний эрчим хvч адил ухаанаар нь их дутсан. Тvvнээс хойш тvvнтэй ойр ойрхон нєхєрлєж, тvvний надад заах зvйлсийг тогтмол сонсох хэрэгтэй гэдгийг ойлгосон.

Гэхдээ бас тvvний яриаг сонсоод л єнгєрєєсєй гэж тэр хvсдэггvй, сонссон зvйлээ єєрийн болгоод ажил хэрэг болгоосой гэж хvсдэг. Хєєсєнцєр усыг шингээхтэй адилаар хангалттай хэмжээгээр тvvнээс хэрэгтэй зvйлсийг шингээж авч, хєєсєнцєрийг эргээд базах vед тvvнд шингэсэн ус ямарч саадгvйгээр чєлєєтэй гардагтай адилаар тvvнээс сурснаа бас гаргаж чаддаг байх хэрэгтэй гэж хэлнэ. Харин яаж, юуг хийх вэ гэдэг нь миний л хувийн асуудал болдог.

Эцэст нь, найз маань энэ бичлэгийг унших таныг бас андахгvй мэддэг. Та хаана ч явсан тvvнтэй таарч байдаг, зєвхєн тvvнийгээ найзаа болгосон уу л гэдэг байна. Тvvнийг танилцуулвал, нэгэнтээ "дэлхийг харах цонх" гэх болсон ном юм.

Tuesday, April 04, 2006

Monday, April 03, 2006

Зарим бодлууд

Нэгэн залуу Атлантын эргээр явж байгаад Аладиний дэнлvvг олоод тvvнийг бага зэрэг vрэхэд бирд гарч ирэв. Бирд “Би чиний нэг л хvслийг биелvvлье” гээд залуугийн хvслийг сонсохоор болов. Залуу бодож, бодож “Атлантын эргээс Ази тивийг холбосон гvvр босгуулмаар байна” гэж. Тэгэхэд єнєєх бирд “аа, энэ чинь их цаг хугацаа, хvч орсон, чи арай єєр хvсэл хэл” гэж. Єнєєх залуу бодож байснаа “Надад энэ хорвоогийн бvх эмэгтэйчvvдийг ойлгох чадвартай болгоод єг” гэсэнд бирд “Чи тэгээд тэр гvvрээ юугаар хийлгэх юм” гэсэн гэдэг.

Эмэгтэй хvнийг ойлгох нь юу юунаас хамгийн хэцvv байдаг бололтой. Харин миний хувьд бол би эрчvvдийг ойлгомжгvй ертєнц гэж єєртєє тодорхойлдог. Магадгvй эрэгтэйчvvд мєн ийнхvv тодорхойлдог байх.

2000 онд гарсан “Эмэгтэйчvvд юу хvсдэг вэ” хэмээх киног хvн бvр санаж байгаа байхаа. Киноны гол баатар эмэгтэйчvvдийн бодлыг унших чадварыг олж авснаар тэдний дотоод ертєнц дэхь нууцыг илрvvлэх боломжтой болдог. Нэгэн энгийн ярианаас “Яагаад эмэгтэйчvvд юу хvсдэг вэ? гэсэн кино гарсан хэрнээ, эрэгтэйчvvд юу хvсдэг вэ? гэдэг кино гардаггvй юм бол” гэж санаандгvйгээр найзаасаа асууж байсан тэгэхэд тэр надад тоглоомоор бас vнэнээр нь шахуу “Яагаад гэхээр, ихэнх кино найруулагчид эрэгтэй байдаг болохоор” гэсэн. Гэхдээ л эрэгтэйчvvд юу хvсдэг юм болоо.

Єчигдєр бас нэг найзынхаа бичсэн зvйлийг уншиж байлаа тэгэхэд “Хэрвээ эрэгтэйчvvд эмэгтэй хvнтэй аз жаргалтай байхыг хvсвэл тэднийг ойлгох гэж хичээхээс илvvгээр тэднийг хайрла, харин эмэгтэйчvvд эрэгтэй хvнтэй аз жаргалтай байхыг хvсвэл тэднийг хайрлахаас илvvгээр тэднийг ойлгохыг хичээ” гэж бичсэн байсан. Yнэхээр л бид шал эсрэг тэсрэг ертєнц байгаа юм даа. Нэг бус удаа залуучуудаас “Би чамайг ойлгохыг хичээсэн ч ойлгож чадахгvй юм байна” гэж сонсч байсан болохоор хааяа залуучуудад их дургvй хvрдэг байлаа. Адилхан хvн юм чинь юуг нь ойлгож ядаад байдаг байнаа гэж бодох vе их байсан одоо ч тийм л байна.

Мєн нэг ном дээр “нєхрvvд эхнэрээ хайрлаж халамжил, харин эхнэрvvд нь нєхєртєє захирагд” гэсэн байдаг. “Захирагдах” гэсэн vг боловсон бус сонсогдож магадгvй юм, гэхдээ ихэнх эмэгтэйчvvд эрэгтэйчvvдийг єєрийн аяаар байлгахыг хvсдэг болохоор магадгvй эр хvнийг хvндэлж, vгийг нь сонсч амьдрах нь чухал гэдгийг онцлон хэлэх гэж “захирагд” гэсэн байх гэж бодож байна. Харин эрэгтэйчvvдийн хувьд бол эмэгтэйчvvд бол эдэлж хэрэглээд хаядаг сав суулга мэт vзхээргvй хайр энхрийллийг авах хvмvvс болов уу. Мэдээж аль аль нь л бие биедээ халамжтай байх нь гэр бvлийн харилцаа оршин тогтноход чухал байх.

70, 80-аад оны нэгэн дуу байдаг даа, “Эр хvн” гээд дуу. Энэ дуунд их дуртай. Яагаад гэхээр “ Энэрэл хайр судсанд нь лугшдаг, Эргэх дэлхий ухаанд нь багтдаг” гэсэн дахилтын мєртvvдийг бодохдоо эр хvнийг хvндлэх, мєн “Эрэгтэй хvний дотор эмээлтэй хазаартай морь багтдаг” гэсэн vгтэй санал нэгддэг юм. Гэхдээ энэ vгийг буруу утгаар нь биш харин аливаа зvйлийг холч хараатайгаар харж, аливааг тєлєвлєхдєє бvсгvй хvн шиг єнєє маргаашийг бодож хийдэггvй гэж бодож хvлээж авдаг юм шvv. Энэ дууны vг шиг залуучууд маань дэлхийг ухаандаа багтааж байгаатай адилаар их зvйлийг санаж, ирээдvйдээ зорилготой, нэг жилийн дараах зvйлийг гэхээсээ илvvгээр 3-аас 5 жилийн дараа ийм тvвшинд очсон байна, ийм зvйлд хvрнэ гэж зорьж тэмvvлж амьдраасай гэж хvсдэг.

Wednesday, March 29, 2006

Нар хиртэлт

Єнєєдєр овоо сэргэлэн цовоо байнаа. Єглєє найртай сайхан байснаа vдээс хойш бvрийгээд бороо орж эхэлсэн. Их гайхсан л даа, гайгvй дулаарах нь гэж бодсон чинь.

Сая нэт сууж байтал Туркэд сурдаг найз маань нар бvтэн хиртэж байна гээд нэг сайтаар live vзvvлээд... сонирхолтой л байлаа. Дээр монголд нар хиртэх vед жоохон байсан болохоор нэг их ач холбогдол єгєєгvй, гэнэт харанхуй болоод л єнгєрсєн юм шиг гэхдээ мэдээж их сонирхолтой байсан л даа.

За, yahoo news-ээс авав.
The moon is expected to first begin blocking out the sun in the morning in Brazil before the path of greatest blockage migrates to Africa, then on to Turkey and up into Mongolia, where it will fade out with the sunset.


"It's one of those experiences that makes you feel like you're part of the larger universe,"

Total eclipses are rare because they require the tilted orbits of the sun, moon and earth to line up exactly so that the moon obscures the sun completely. The next total eclipse will occur in 2008.

Monday, March 20, 2006

Just...

I’m waiting for the spring breeze,
That brings the love that you’ve showed me once
Waiting for the passion that you’ve had for me,
Waiting for the words that you’ve once told me

Remind me your love, that deep and wide
Remind me your care, that everlasting
Remind me, please

I’m blinded by the troubles, that I can’t see you
I’m blinded by the worries within me, that I can’t feel you anymore
But day and night I’m waiting for your help
That refreshes my soul and mind

As the spring rain washes the earth, purify me
As the rain drops falls, soften my heart
As the blooms first flowers, renew my spirit
Oh, come to me like a spring rain